E-kitap Nedir?

Elektronik kitap, yani kısaltılmış haliyle e-kitap; tablet, bilgisayar, telefon gibi dijital cihazların yanı sıra özel olarak üretilen e-kitap okuma tabletleri üzerinden erişilebilen, kitapların görüntü ve ses başta olmak üzere hemen hemen tüm özelliklerini karşılayan sanal kitaplara verilen isimdir.

Bu dokümanlar; PDF, LIT, ePub, HTML, Plucker, Kindle, Microsoft Reader, LRF, Mobi, RTF ve benzeri formatlar vasıtasıyla görüntülenip okunabilirler. Bu formatların her biri farklı özelliklere sahip olmakla beraber aralarında en yaygın kullanılanı PDF formatıdır. PDF formatı, birçok dosya okuyucu tarafından desteklenmesi sayesinde son derece yaygın ve aktif olarak kullanılan canlı bir format. Ancak uluslararası standart olarak kabul edilen format 2007 senesinde teknoloji dünyasına kazandırılan ePub formatıdır. 

E-kitaplar gerek üzerinde yapılabilecek etkinlikler gerekse serbest dolaşım bakımından, kitaplar için kâğıt ve matbaanın icadından sonraki en köklü inovasyondur belki de. Gelin bu kitapların dünyasını daha yakından ve derinden irdeleyip tanıyalım. 

E-kitapların Tarihçesi

Yakın tarihin bir teknolojik icadı olan e-kitaplar, ilk defa 1971 senesinde Amerikalı yazar Michael SternHart’ın Illinois Üniversitesi’nde yaklaşık 10.000 kitaptan meydana gelen bir tür elektronik ve halka açık kütüphane kurma fikriyle hareket ettiği Gutenberg Projesi’ne dayanıyor. Adını matbaanın kurucusu ve ilk işleticisi olan Johannes Gutenburg’dan alan proje, yeryüzünün en eski dijital kütüphanesi olma unvanına hak kazandığı için birçok zümre tarafından e-kitaplar adına bir arketip olarak tanımlanıyor. Bu nedenle projenin özel bir anlamı var. Mevzubahis kütüphanedeki kitaplar, internetin icadından sonra sanal ortama aktarılarak mevcudiyetini sürdürmüştür.  

Gutenberg Projesi ilk eyleme geçen e-kitap projesi olmakla beraber e-kitabın ilk kez dillendirildiği zaman sayılmaz. E-kitaplara dair ilk teorik beyin fırtınası, bilgisayar programcısı olan Alan Kay tarafından, 1960 senesinde yayınlanan “Dynabook” isimli kitapta ortaya atıldı. Bu kitapta e-kitapların gelişimi ve geleceği konusu aydınlatılmaya çalışıldı. 

E-kitapların popülerlik kazanmasında ve yaygınlaşmasında büyük rolü tabii ki dev teknoloji şirketleri üstlendi. Hatta bir süre sonra dünyanın farklı ülkelerinde tıpkı somut kitaplar gibi elektronik kitap fuarları düzenlenmeye başlandı. Bu fuarlar konusunda önde gelen organizasyonlardan bir tanesi hiç şüphesiz aralıklarla düzenlenen Frankfurt Kitap Fuarıdır. 

Neden E-kitap? 

E-kitaplara bugüne dek pek çok eleştiri getirilmiş ve bilhassa edebiyat tarihinde yıpranmaya neden olacağı gerekçesiyle bu teknolojik format devamlı iğnelenmiştir. Gelgelelim bu eleştirilerin merkezinde e-kitapların basım kokusuna sahip olmadığı gibi aslında kitapların vazgeçilmez özelliklerinin dışındaki nedenler ön plana çıkarılmıştır. Örneğin Umberto Eco, dijital bir cihazla okuma yapma hakkında “şarjı bitince tükenen bir eylem” yorumunda bulunur. Ancak şarjın en minimal elektrik gücüyle bile gerçekleştirilebildiği ve somut olarak basılı kitapların zarar görme ihtimalinin daha yüksek olduğu göz önünde bulundurulduğu zaman bu düşüncenin yeterince geniş kapsamlı olmadığı söylenebilir. 

Bakıldığında -kağıda basılı olmaması haricinde- kitapların her özelliğini kitaptan daha verimli biçimde karşılayan e-kitapların tercih edilmemesi, yalnızca kişisel zevklere bağlı olabilir. Elektronik kitaplar, rahat, ekonomik, erişilebilir ve taşınabilirdir. Ortalama bir e-kitap okuyucu cihazı 32 GB kapasiteli bir belleğe sahiptir. Bu yaklaşık 10.000 ila 15.000 kitaptan oluşan büyük bir kütüphaneyi yanında kolayca taşıyabileceğin anlamına gelir.  

Öte yandan maliyetler azami miktarda olduğundan e-kitap bariz şekilde daha ekonomik bir seçenek; çünkü basım maliyeti olmadığı gibi, kargo ücreti ödemene de gerek yok. Bu kitap formatı lojistik harcamanın ve kitap basım ücretlerinin olmaması gibi faktörler sebebiyle son derece ekonomiktir. Ayrıca satın alıp hemen okumaya başlamak, sana sadece para tasarrufu değil zaman tasarrufu da sağlar. Unutmadan, tabii ki e-kitapların evde yer kaplamayarak mekânsal olarak bir tasarruf sağladığı da yadsınamaz bir gerçek. Özetle e-kitaplar birçok bakımdan hem ekonomik hem de ergonomiktir. 

E-kitapların Özellikleri  

E-kitapları matbu kitaplardan ayıran belli başlı avantajları vardır. Bunların en başında rahat erişilebilirlik geliyor. Öyle ki bu dosyalara internet erişiminin olduğu her lokasyondan ulaşılabilir. Cihaza indirildiği veya çevrimdışı olarak kaydedildiği durumlarda ise internete bile gerek kalmaz. 

Rufus Choate “kitap tek ölümsüzlük yoludur” der. Dünden bugüne bir göz gezdirdiğimizde en meşhuru İskenderiye Kütüphanesi olan birçok kütüphanenin yakılıp yıkıldığı veya gizemli biçimde tarihe karıştığı görülebilir. Yani basılı ve yazılı kitapların kaybolmasının bir gömlek daha riskli olduğu su götürmez bir gerçek. Böylesi bir durumda aslında zarar görmeyen ve silinmediği sürece internet ortamında barınabilen e-kitapların sahiden korunaklı olduğu ifade edilebilir.  

E-kitap okuma konusunun bir diğer önemli avantajı, ışık, görüntü ve yakınlaştırma-uzaklaştırma dengelerinin kolaylıkla ayarlanabiliyor olmasıdır. Normal şartlar altında kitap okurken yaşanan ve görüntüye dayalı problemlerin ezici çoğunluğu, dijital ortamlarda barınabilen e-kitaplar söz konusu olduğunda geçerliliklerini yitirirler. Buna benzer diğer bir önemli avantaj, e-kitapların içeriğinde kolaylıkla kelime araması yapıp, kısa zamanda istediğin kısmı bulabilirsin. Bir nevi sözcük ayracı gören söz konusu bu fonksiyon, okurun sayfalar arasında kaybolup zamanını kaybetmemesine imkân sağlar.

E-kitapların bir başka önemli özelliği de dileyen herkesin istediği bir yazınsal bütünlüğü e-kitap olarak muhtelif dijital platformlarda yayımlayabilmesidir. Yayımlama konusunun yanında güncelleme konusu da ehemmiyet taşır. Bilindiği gibi kitaplar bazı basımlarda değişikliğe uğratılabilir. Ancak bu değişikliğin okur tarafından algılanması için yeni basım olan kitabın satın alınması gerekir. Gelin görün ki e-kitaplar için aynı zorunluluk söz konusu değil. E-kitaplarda güncelleme yapmak ve bunu okura ulaştırmak son derece kolaydır. Elbette bu durumda masraf edilip kitabın tekrar satın alınmasına ihtiyaç kalmaz ve geri bildirimlerin kolaylığı bu noktada yazara ayrıyeten avantaj sağlar. Bu noktada etkileşimli e-kitap kavramı önemli bir yer tutar. Etkileşimli e-kitap kavramı, dijital bir e-kitap dokümanının sınırlı olmayan, farklı unsurların bir arada kullanılabildiği ve gelişmiş sunum seçeneklerini içeren e-kitapları tanımlamak için kullanılır. 

E-kitaplar bir taraftan çevrecidir ve ekolojik yaşamın sürekliliğini, özellikle orman habitatlarının düzeylerini korumak konusunda faydalıdır. E-kitaplarda kâğıt tüketimi söz konusu değildir ve e-kitaplar bu sayede arkalarında bir çöp birikintisi bırakmazlar. 

Storytel ve E-kitap 

Storytel elektronik kitaplara erişimi çok daha kolaylaştıran ve kitap okumayı yahut dinlemeyi daha düzenli kılıp verimliliği artırmaya yarayan bir uygulamadır. Binlerce e-kitabın yanı sıra sesli kitaplara erişebileceğin Storytel uygulaması sayesinde dev bir kütüphane her an elinin altında. Üstelik yenilikçi fikirlerle hizmetine sunuldu. Örneğin Storytel’de kitap dinleyebilir ve okuyabilirsin. Bu iki seçeneği kullanırken mola vermek istediğinde ayraç seçeneğini kullanıp, daha sonra kaldığın yerden devam edebilirsin. Bir kitabı çevrimdışı olarak cihazına indirebilir, kitaplığına ekleyip çıkarabilir ve bir kitap serisine abone olabilirsin. Dünya klasiklerinden hikâye kitaplarına kadar farklı kategorilerdeki binlerce kitaba ister sesli kitap isterse e-kitap olarak anında ulaşabilirsin.

Storytel’deki E-Kitap Kategorileri  

Kaliteli ve iz bırakan bir kitap kendisini herhangi bir türde belli etme yetisine sahiptir. Bu nedenle kitapların kategorileri ve çeşitleri bir bakıma yazım sürecine adım atmak demektir. Storytel’de sevdiğin kategorideki birçok kitaba erişme şansın var. Storytel’de İş Kitapları, Kurgu Dışı, Tarih, Klasikler, Öykü, Kişisel Gelişim, Roman, Dil Öğrenimi, Polisiye, Bilim Kurgu & Fantastik, Şiir kategorilerinde bulunan e-kitapları dinleyebilir ve okuyabilirsin.